Wat je nog niet wist over asperges | op ontdekking in Limburg

Het witte goud, oftewel asperges, we hebben ze allemaal wel eens gegeten. Maar wat weet jij eigenlijk over deze groente? Over welke weg ze afgelegd hebben voordat ze in de winkel liggen? Weet jij wat het verschil is tussen de groene en witte asperge? En weet jij welke asperges wit en welke blauw worden genoemd? Ik ontdekte het allemaal tijdens een bezoek aan ons mooie Limburg.

Op ontdekking in Grubbenvorst

Bij Brasserie in de Witte Dame staat de koffie en Limburgse vlaai al klaar. Dit wordt een mooie dag! De witte dame heeft overigens niks te maken met het witte goud, maar alles met een oude legende. Dat moet je zelf maar gaan ontdekken tijdens je eigen bezoek aan Grubbenvorst. De vlaai smaakt me uitstekend en terwijl ik nog lekker geniet, stapt oud- aspergeteler Jo Vermeulen binnen. Hij is vandaag mijn gids en staat te popelen om me meer te vertellen over zijn dorp Grubbenvorst en over de asperges. Eenmaal buiten lijkt iedere inwoner van Grubbenvorst hem te kennen, van jong tot oud. Hé Jo, wat ben je aan het doen? Jo is duidelijk een bekende in het dorp. We wandelen richting het oude Klooster waar het moderne aspergemonument staat en waar we het aspergepad gaan volgen.

Wandelen langs het aspergepad bij Grubbenvorst

Vlak voor het oude Klooster in Grubbenvorst vind je het aspergemonument. Deze asperges werken als zonnewijzers, de schaduwen markeren het begin en het einde van het aspergeseizoen. Grubbenvorst wordt ook wel het aspergedorp genoemd. Met zijn schrale zandgronden is de omgeving ideaal voor de teelt van het witte goud. Ik wandel samen met Jo langs het aspergepad in de omgeving van Grubbenvorst waar we uiteraard langs aspergevelden komen. We wandelen over paadjes langs oude gebouwen. Ik zie een paard loom grazen, kippen scharrelen in het gras, de bijen zoemen om mijn hoofd en de bloesems kleuren de bomen roze. Heerlijk om zo buiten te wandelen, ver van alle drukte. Het aspergepad is ongeveer 5 kilometer lang en voert je langs oude statige gebouwen, leuke adresjes en natuurlijk langs de aspergevelden.

Wat je nog niet wist over asperges in Limburg

Hoe groeien asperges eigenlijk?

Aspergevelden kennen we allemaal: een zandveld vol rijen heuveltjes meestal bedekt met plastic. Dat asperges onder de grond groeien weet je vast ook wel, want wie heeft er ooit witte asperges uit die heuveltjes zien steken? Maar wist je dat de asperge scheuten zijn van een plant? Nadat de zaadjes de grond in zijn gegaan, groeit de plant eerst met lange groene stengels boven de grond. Ze hebben belvormige groengele bloemen en als ze bevrucht worden komen er roodkleurige bessen aan, waar weer zaad uit gewonnen kan worden. In de herfst sterft de plant af en de wortels worden opgegraven. Ze worden gecontroleerd en de gezonde exemplaren worden terug de grond in gestopt waarbij er – nu machinaal – heuveltjes zand omheen worden gevormd. Daarna begint de wortel scheuten aan te maken: de asperges.

Weetje: groene asperge is dezelfde soort als een witte asperge, alleen deze groeit boven de grond in plaats van eronder.

Afhankelijk van het weer, zijn deze scheuten rond half april gereed om te oogsten: voilá en daar heb je de witte asperge. Eén plant kan zo’n 10 jaar lang asperges geven. De oogst vindt plaats tot 24 juni, daarna krijgt de plant rust en groeien de scheuten uit tot bloemen, die na de herfst weer afsterven. En zo gaat het proces 10 jaar lang door. Na 10 jaar, kan de grond zo’n 30 jaar lang niet gebruikt worden voor aspergeteelt. Daarom zijn aspergetelers altijd op zoek naar nieuwe gronden.


Directeur Henk Kemperman laat zien waar de asperge als scheut begint en op de foto ernaast zie je hoe de aspergeplant zowel onder als boven de grond groeit. Mooi om te zien dat boven de grond de asperge groen wordt.

Het verwerkingsproces en het eindproduct: de asperges in de winkel

Het oogsten van de asperge is een arbeidsintensief proces. Voor het beste resultaat moet iedere asperge apart gestoken worden. Om het groeiproces en de temperaturen gelijk te houden wordt tegenwoordig plastic over de velden gelegd. Als de asperges klaar zijn om te oogsten zie je kleine bultjes in het plastic, waar de asperges boven de grond steken. Vroeger ging men op zoek naar scheuren in de grond, dat was een teken dat er een asperge klaar was om geoogst te worden. Met een steker wordt de asperge vanaf boven in de grond onder afgestoken. Dit moet voorzichtig gebeuren anders worden de wortels of andere scheuten beschadigd. Er wordt volop geëxperimenteerd met geautomatiseerde oogst met behulp van robots, maar veel asperges worden nog met de hand geoogst, veelal door seizoenswerkers uit oost Europa.

Een blauwe asperge is een asperge waarvan de punt gekleurd is. De smaak is hetzelfde, maar de geheel witte asperge krijgt een hoger kwaliteitslabel

Nadat de asperge geoogst is, wordt deze gewassen en gecontroleerd op kwaliteit. De asperges worden minimaal 6 uur in water bewaard om de roze verkleuring tegen te gaan. Een asperge tussen de 21 en 27 cm, geheel wit, dik en niet krom krijgt de hoogste kwaliteitslabel. De asperges moeten dus geselecteerd worden op grootte, dikte, kleur en vorm. Daarna krijgen ze de juiste labels en worden ze (al dan niet geschild) verpakt en vervoerd naar de winkels.

→ Tip: koop je asperges in de buurt van Grubbenvorst bij ’t Gruntehöfke of bij Martens asperges 

 

Meer weten over de asperges? Bezoek Openluchtmuseum de Locht

Als je meer wilt weten over de aspergeteelt bezoek dan zeker ook openluchtmusuem De Locht in Melderslo. Hier vind je het aspergepaviljoen waar het gehele proces in beeld is gebracht. Limburg staat ook bekend om zijn blauwe bessen en champignonnenteelt. Ook dit vind je terug in het museum. Leuke details zijn de kunstwerken die van metalen onderdelen zijn gemaakt, zoals een paard en een arbeider. Dit geeft het openluchtmuseum een modern tintje.

 

Wat je nog niet wist over asperges:

  • Groene asperges zijn dezelfde soort als witte asperges alleen groeien ze boven de grond
  • Een ‘volwassen’ aspergeplant kan wel 300 wortels hebben
  • Van één plant kan na 1 jaar geoogst worden, ongeveer 10 jaar lang
  • De oogst vindt plaats tussen half april en eind juni
  • Asperges groeien iedere zomer uit tot een groene plant boven de grond
  • Na 10 jaar, kan de grond gedurende tientallen jaren niet meer gebruikt worden voor aspergeteelt doordat de kwaliteit van de bodem niet meer goed is
  • Je hebt verschillende kwaliteitsklasses bij asperges. Bij witte asperges geldt hoe groter, dikker, witter en mooier van vorm, hoe beter. Bij groene asperges is hoe dunner hoe beter.
  • Asperges worden minimaal 6 uur lang in het water bewaard, voordat ze verder verwerkt worden, dit om roze verkleuring te voorkomen.
  • Asperges groeien het best bij een temperatuur tussen 17 en 21 graden. Constante groei is het beste, als asperges te lang moeten blijven zitten worden ze houterig.
  • Plastic en zeil houdt de temperatuur constant. Tegenwoordig zijn er ook verwarmde bedden en kassen in gebruik.
  • De kleurkwaliteit van een asperge wordt tegenwoordig automatisch bepaald door een machine. Er worden ongeveer 7 foto’s gemaakt terwijl de asperge wordt gedraaid en de computer berekend aan de hand van de pixels of een asperge wit of blauw is.
  • Landelijk wordt ongeveer 3500 hectare landbouwgrond gebruikt voor aspergeteelt. Zo’n 90% ligt in de regio Noord- en Midden Limburg
  • Oorspronkelijk komt de asperge uit Zuidoost Azië. Via Egypte, Griekenland, Italië en Duitsland is de asperge in Nederland terechtgekomen. Als eerste in het bollengebied Leiden en Hillegom. Na de Tweede Wereldoorlog verplaatste de teelt zich naar Noord Limburg.
  • Test de kwaliteit en versheid van de asperges door ze tegen elkaar aan te wrijven. Als ze piepen zijn ze goed. Als ze breken ook (maar dat doe je misschien niet zo snel in een winkel). Bewaar asperges in water of in een natte theedoek in de koelkast en eet ze zo snel mogelijk na aankoop. Asperges die in een winkel niet gekoeld liggen kan je beter links laten liggen.

Op ontdekking in Limburg

Ga zelf op ontdekking in Noord-Limburg! Kom naar de Aspergefeesten in Grubbenvorst tijdens de pinksterdagen en leer alles over de asperge (en natuurlijk proeven!). Naast de aspergewandeling kan je ook met de fiets op pad. Volg de belevingsroute Go Agro en ga fietsend de boer op. Tijdens deze route fiets je door de mooie landelijke omgeving van Limburg en kan je een kijkje nemen bij diverse boerderijen en agrarische bedrijven. Vergeet niet een tas mee te nemen, want ook hier kan je heerlijke asperges kopen voor thuis.

Nog meer ideeën nodig voor een weekendje Limburg? Lees dan ook eens de andere artikelen over wandelen en actief op pad in Limburg.

 

 

Previous Post Next Post

You Might Also Like

No Comments

Leave a Reply