Hollands Glorie: de windmolens in Kinderdijk

Wie kent het beeld van de windmolens in Kinderdijk niet? Als je in Nederland bent opgegroeid heb je er vast over geleerd op school tijdens geschiedenisles. Als je reisgidsen over Nederland bekijkt staat dit beeld vaak op de cover. Het is dan ook een erg fotogeniek beeld én het laat veel van Nederland zien: molens, weiden met koeien en water (en veel fietsers). Toch gek dat ik zo’n beroemde plek in Nederland (bij buitenlandse toeristen) zelf nog nooit in het echt gezien heb. En eigenlijk weet ik ook niet (meer) zoveel over de geschiedenis ervan. Tijd dus voor een bezoekje!

IMG_8883b

Wat te zien en te doen?

We komen met de auto via het plaatsje Kinderdijk aanrijden en zien de molens al tussen de huizen door. Hoewel we het beeld kennen en molens voor ons een heel bekend verschijnsel is, maakt het zien van Kinderdijk toch indruk op ons. Zoveel molens bij elkaar in zo’n mooie groene omgeving hebben we nog niet eerder in het echt gezien. Je hebt verschillende keuzes om het gebied te bezoeken. Je kunt per fiets of te voet het molengebied gratis in en zo de molens en de omgeving van buitenaf bekijken. Daarnaast is het mogelijk om tegen betaling twee molens te bezoeken die als museum zijn ingericht en een film te bekijken over het ontstaan van Kinderdijk. Tot slot kun je een tochtje per boot maken. Er zijn twee soorten boten, een hop-on-hop-of boot (de Canal Hopper) of een boot die een rondvaart doet van een half uurtje (Canal Cruiser). Nu we er toch zijn kiezen wij voor het all in pakket, we willen alles zien en meemaken. Bij de entree is het overigens erg uitkijken, want fietsers en wandelaars begeven zich op het zelfde pad en aangezien iedereen die net aangekomen is nog niet echt let op fietsers is er een grote kans op aanrijdingen. Zo werd ik gelijk door een fietser aangereden, toen ik even turend op de kaart het pad overstak (even vergeten dat er ook fietsers waren). Let dus op in het begin. Na een tijdje wordt het fiets- en wandelpad gesplitst en dat is wel zo fijn lopen.

IMG_8891IMG_8853IMG_8862

 De museummolens Nederwaard en Blokweer

Wij kiezen ervoor om eerst te wandelen over de dijk langs de molens. Er zijn in de Kinderdijk nu 19 molens (ooit waren het er 20), waarvan twee molens als museum zijn ingericht: Museum Nederwaard en museum Blokweer. Het museum Nederwaard is vooral gericht op hoe de molenaar en zijn gezin vroeger leefden. In de molen Blokweer kun je nog meer achtergrondinformatie vinden over het mechanisme van de molens en het ontstaan van het gebied. Je kunt makkelijk van de ene molen naar de andere wandelen of fietsen, of je ‘hopt’ tussen de bezienswaardigheden met de Canal Hopper.

Als ik de museummolens bezoek is het alsof ik het huisje van mijn oma binnenstap. Het interieur is zo herkenbaar, de tafel met het dikke wollen tafelkleed en daarbovenop het doorzichtige plastic als beschermlaag, de groene emaille potten en pannen, het stoofje om je voeten warm te hoduen en de wringer om het water uit je was te halen. Het is een feest van herkenning. Het is moeilijk om er als een onbevangen buitenlandse toerist naar te kijken, omdat het zo herkenbaar is.

Museum Blokweer:

IMG_8872

IMG_8869IMG_8880

IMG_8874 IMG_8875

Museum Nederwaard:

IMG_8848 IMG_8828
IMG_8840 IMG_8838

Wat doen die molens eigenlijk in Kinderdijk?

De Alblasserwaard, waarin de Kinderdijk ligt, is een veenweidegebied beneden de zeespiegel. Het land is in de 10e tot 13e eeuw ontgonnen. De afwatering van dit gebied gebeurde eerst via natuurlijke veenriviertjes naar de grote rivieren. Door de ontwatering klonk de grond in en ontstonden er steeds meer problemen bij hoge rivierwaterpeilen. De afwatering van de Alblasserwaard in de Lek vond plaats op het laagste punt, namelijk bij Kinderdijk. Hier kwamen de watergangen van de Overwaard en Nederwaard bij elkaar slechts gescheiden door een smalle dijk (nu nog steeds, dat is de kade waarover je wandelt langs de molen). De besturen van waterschappen bedachten verschillende oplossingen door het creëren van nieuwe afwateringskanalen. Dit bleek echter niet voldoende en uiteindelijk (rond 1738-1740) is besloten om het water bij Kinderdijk met behulp van molens op te pompen naar de waterberging in de hoge boezems. Bij lage rivierstand werd het water uit de hoge boezems weer in de rivier uitgelaten. Er kwamen 8 bakstenenmolens bij de Nederwaard, 8 met rietbedekte windmolens bij de Overwaard, 3 achtkanten windmolens bij de polder Nieuw-Lekkerland en 1 wipmolen van de polder de Blokweerd. Een van de molens bij Nieuw-Lekkerland is tot ruïne vergaan. Moderne gemalen hebben inmiddels de taak van de windmolens overgenomen. Unesco plaatste het molencomplex op de werelderfgoedlijst in 1997. Het staat symbool voor onze strijd tegen het water.

IMG_8882

Waar komt de naam Kinderdijk vandaan?

Daar zijn verschillende ideeën over. Dit wordt nader uitgelegd in een leuke film in het bezoekerscentrum Wisboomgemaal die op meerdere schermen, afwisselend wordt vertoond.

  1. Het bekendste verhaal over het ontstaan van de naam Kinderdijk gaat terug naar 1421 tijdens de grote St. Elisabethsvloed. Toen de ergste storm geluwd was ging men de dijk op om te kijken, wat er te redden viel en zag men in de verte een wiegje aan komen drijven. Men had geen hoop dat daarin nog iets levends zou zijn, maar toen het dichterbij kwam zag men toch beweging. Toen het nog dichterbij was gekomen zag men dat een kat het wiegje in evenwicht probeerde te houden door heen en weer te springen zodat er geen water in het wiegje kon komen. Toen het wiegje uiteindelijk vlak bij de dijk was, viste men het op. Er bleek nog een baby in te liggen, die rustig en droog sliep.
  2. Een ander verhaal vertelt dat de naam Kinderdijk ontstaan is doordat de dijk die erdoorheen loopt met behulp van kinderarbeid tot stand is gekomen.
  3. Weer een ander verhaal vertelt dat er een zekere Jan in een groot huis nabij Kinderdijk (Elshout) woonde. Deze Jan had veel kinderen en werd daarom ‘Jan der Kindere’ genoemd. Later heeft men het gebied waar hij woonde Kinderdijk genoemd.
  4. Nog een andere verklaring is dat de betrokken dijk laag was ten opzichte van omringende dijken. De dijk was dus een kleiner exemplaar, een “kind” dus.
    (bron: Wikipedia)

Conclusie

Hoewel het erg toeristisch is en het qua museum weinig voorstelt, is het toch erg leuk om daar rond te lopen. De molens zijn een plaatje op zich en de geschiedenis is weer wat meer gaan leven én natuurlijk wist ik dat we goed zijn in watermanagement en dat grote delen van ons land onder zeepeil ligt, maar door zelf op zo’n plek te staan en te zien wat de molens doen, maakt je toch wel weer wat meer bewust van je afkomst. En door de reacties van de buitenlandse toeristen weet je dat het toch wel iets unieks in de wereld is. Een must see voor iedere Nederlander wat mij betreft.

 

Previous Post Next Post

You Might Also Like

11 Comments

  • Reply Simon Bakker 28 maart 2016 at 13:41

    De molens van de Nederwaard (1738) zijn bakstenen molens. Die van de Overwaard (1740) zijn van hout en riet gedekt

    • Reply Carolien 28 maart 2016 at 15:15

      Helemaal waar Simon, ik heb het direct aangepast, bedankt voor de oplettendheid!

  • Reply Jenny - ikreis.net 9 april 2016 at 17:41

    Ik ben al kind ooit naar de Kinderdijk geweest. Het is echt een plek waar ik nog een keer heen wil, gewoon voor de nostalgie.

    • Reply Carolien 11 april 2016 at 07:08

      Ja, ik was er gewoon nog nooit geweest, maar vond het wel een must hoor voor iedere Nederlander 😉

  • Reply Kelly | Dutchie on the Road 10 april 2016 at 14:51

    Leuk! Als het goed is, ga ik zaterdag naar Rotterdam en dan hoop ik Kinderdijk op de terugweg te bezoeken (als we nog voldoende tijd hebben). Ik ben er nog nooit geweest maar wil het wel graag zien, om te fotograferen en inderdaad ook voor de nostalgie 🙂

    • Reply Carolien 11 april 2016 at 07:12

      En is het gelukt? Echt wel een must see voor NL-ers

  • Reply Daphne | LiveTheLifeYouLove.nl 10 april 2016 at 17:02

    Ik ben me heel erg aan het schamen hier, want ook ik ben nog nooit in Kinderdijk geweest. Sterker nog, ik moest eerst googlen waar ik het kan vinden. Hahah, oeps! Maar he, het ligt onder Rotterdam, niet zo gek dat ik als Groninger er nog nooit geweest ben. Inmiddels woon ik wat dichterbij, misschien toch maar eens een bezoekje wagen 😉

    • Reply Carolien 11 april 2016 at 07:18

      Nee inderdaad, het ligt wel een stukje van Groningen vandaan. Ik ben een serie gestart Hollands Glorie, om al die Nederlandse bezienswaardigheden en attracties die typisch Nederlands zijn in beeld te brengen!

  • Reply anto 16 april 2016 at 20:53

    Ik ben dus nog in Kinderdijk geweest, maar kan me volledig indenken waarom toeristen hier graag komen. Ik ben al aardig op de toeristische tour in Nederland door alle nationale parken te bezoeken, zodra ik daar klaar ben moet ik oer-Hollandse spots als deze en bijvoorbeeld Volendam maar eens overwegen 🙂

    • Reply Carolien 22 april 2016 at 14:00

      Oja, Volendam, die kan ook nog op mijn lijstje. Haring eten en op zoek naar Nick en Simon 😉

  • Reply Diana 10 november 2017 at 21:29

    Ik vind Kinderdijk een must see voor elke inwoner van Nederland. Een stukje geschiedenis van ons prachtige kikkerlandje. Vorig kaar bracht ik voor het eerst een bezoek aan Kinderdijk en wat was dat fijn. Zonnetje, paar wolkjes en prachtige oude molens. Top!

  • Leave a Reply